بستری ماژولار، دانشبنیان و مبتنی بر ابزارهای متنباز برای تجمیع، پردازش و تحلیل دادههای مکانی سازمانها و ادارات مادر.
این کاتالوگ، ژئونیک را بهعنوان یک بستر جامع داده مکانی روایت میکند؛ از فلسفه طراحی و معماری تا ماژولهای عملیاتی، و در نهایت ارزشی که برای سازمانها و ادارات مادر ایجاد میکند.
ژئونیک یک سامانه جامع مدیریت داده مکانی یا SDI است؛ محصولی دانشبنیان که با تکیه بر ابزارهای متنباز و بر پایه زبانهای Python و TypeScript توسعه یافته است.
هدف اصلی این سامانه، ایجاد یک بستر واحد و بهروز برای دادههای مکانیِ سازمانها و ادارات مادر است؛ جایی که نقشهها، لایهها، عارضهها، اطلاعات توصیفی و تحلیلهای مکانی در یک محیط یکپارچه گرد هم میآیند و بهجای پراکندگی در فایلهای جداگانه، به دارایی قابلمدیریت سازمان تبدیل میشوند.
ژئونیک بهطور ذاتی ماژولار طراحی شده است؛ ماژولهای مختلف از طریق API با هسته سامانه ارتباط برقرار میکنند. این رویکرد به سازمانها این امکان را میدهد که تنها ماژولهایی را که متناسب با نیاز عملیاتیشان است تهیه کنند و در صورت تغییر نیاز، بخشهای دیگر را در زمانهای بعد به سامانه اضافه نمایند.
در بسیاری از سازمانها و ادارات مادر، دادههای مکانی در قالب فایلهای Shapefile، نقشههای کاغذی، خروجیهای GPS و فایلهای Excel نگهداری میشوند. هر واحد، نسخهای جدا از واقعیت را در اختیار دارد. نتیجه این پراکندگی، تکرار کار، تناقض در اطلاعات و تصمیمگیری بر اساس دادههای ناهمگون است.
مسئله اصلی، نبودن یک «منبع واحد حقیقت» برای دادههای مکانی است. وقتی شهرداریها، ادارات ثبت، واحدهای شهرسازی، مالیات و خدمات شهری هریک با نقشههای خودشان کار میکنند، هیچکدام تصویر کاملی از وضعیت شهر در اختیار ندارند.
ژئونیک این مسئله را با یک رویکرد دوگانه حل میکند: تجمیع دادههای مکانی در یک بستر واحد و ارائه ابزارهای تحلیلی برای استخراج معنا از این دادهها. در این سامانه، هر عارضه جغرافیایی — چه یک قطعه زمین، چه یک ساختمان، چه یک تیر برق — دارای یک هویت واحد، تاریخچه تغییرات و مجموعهای از اقلام توصیفی است که میتوان بر اساس آنها تحلیل، گزارشگیری و تصمیمگیری کرد.
تبدیل «داده پراکنده» به «دارایی اطلاعاتی قابلاستفاده» برای واحدهای عملیاتی و مدیران تصمیمگیر.
هر آنچه روی نقشه دیده میشود، در قالب لایه تعریف و مدیریت میشود؛ از مرزهای شهری گرفته تا شبکه معابر، لولههای آب و قطعات ملکی.
ماژول لایه در ژئونیک شامل چرخه کامل حیات لایه است: افزودن، ویرایش، حذف، گروهبندی، تعریف کاتالوگ و استایل، تبدیل هندسی، استخراج خروجی و اعمال ابزارهای توپولوژیکی. تمام این عملیات از طریق رابط کاربری یکپارچه و بدون نیاز به نرمافزار جانبی انجام میشود.
ژئونیک پنج روش متفاوت برای افزودن لایه ارائه میدهد تا متناسب با منابع داده موجود در سازمان، مناسبترین روش انتخاب شود.
بارگذاری لایه در فرمتهای SHP، KML، KMZ، JSON و DXF با تعیین گروه لایه مقصد.
ایجاد لایه تهی با تعریف نوع هندسی (Point، LineString، Polygon، MultiPolygon و ...) برای ورود دستی عارضه.
ساخت لایه جدید با اعمال شرطهای فیلتر روی لایههای موجود و مشاهده جدول نتیجه پیش از نهاییسازی.
ایجاد لایه با اجرای پرسوجو مستقیم روی پایگاهدادههای PostgreSQL، SQL Server و MySQL.
افزودن لایه از طریق سرویسهای GeoServer که قبلاً در بخش تنظیمات معرفی شدهاند.
هنگام افزودن هر لایه، ظاهر بصری آن در سه مرحله جداگانه تنظیم میشود: مشخصات لایه، تنظیمات ظاهری (پایه و لیبل) و اقلام توصیفی. این تفکیک، امکان بازاستفاده قالبها و دقت در کنترل استایل را فراهم میکند.
تعریف نوع لایه، گروه هدف و منبع داده.
مقیاس نمایش، رنگ هاشور، رنگ پسزمینه، الگوی لبه، ضخامت و رنگ خطوط.
فونت، قالب، رنگ، ضخامت، مقیاس نمایش، اندازه و هاله اطراف برچسب.
مشاهده و ویرایش فیلدها، تنظیم لیبل مستقل برای هر فیلد و ظاهر شرطی بر اساس مقدار فیلدها.
کاتالوگ لایهها مجموعهای از قالبهای آماده برای ظاهر و لیبل است که یکبار تعریف میشود و در لایههای مختلف قابل بازاستفاده است. این رویکرد، یکپارچگی بصری نقشهها را در سازمان تضمین میکند و زمان راهاندازی لایههای جدید را کاهش میدهد.
علاوه بر قالبهای گرافیکی، امکان بارگذاری مستقیم فایل SLD یا نوشتن کد SLD در ویرایشگر داخلی نیز وجود دارد — گزینهای که برای کارشناسان GIS حرفهای مناسب است.
عارضهها — نقاط، خطوط و چندضلعیها — اجزای سازنده هر نقشه هستند. ابزار عارضه در ژئونیک، تمام عملیات هندسی رایج را در یک پنل قابل حرکت ارائه میدهد.
این پنل در صفحه قابل جابهجایی است تا تداخلی با نقشه نداشته باشد. ابزارهای ترسیم، ویرایش، جابهجایی، ایجاد چاله (Hole) درون چندضلعیها، چرخش و تغییر مقیاس، و همچنین ترسیم از طریق ورود مختصات دستی، همگی در دسترس کاربرند.
ترسیم عارضه روی نقشه. در لایههای از نوع Multi، ترسیم چند عارضه مجاز است؛ در غیر این صورت، ترسیم بیشتر از یک عارضه با خطا مواجه میشود.
افزودن، حذف یا جابهجایی رئوس عارضه و تنظیم طول اضلاع به مقدار دلخواه.
انتقال کل عارضه بدون تغییر در هندسه داخلی آن.
ایجاد حفره (Hole) درون عارضههای چندضلعی برای نمایش فضاهای داخلی خالی.
چرخش عارضه حول محور و تغییر مقیاس (Scale) آن.
ورود دستی رئوس به صورت UTM یا DD و مشاهده، افزودن، ویرایش یا حذف نقاط پس از ترسیم.
ماژول جستجو در ژئونیک، دو روش اصلی را در اختیار کاربر قرار میدهد: جستجوی ترسیمی و جستجوی توصیفی. هر دو روش به نتایجی منجر میشوند که میتوانند کپی، جابهجا یا حذف شوند.
در جستجوی ترسیمی، کاربر میتواند محدوده موردنظر خود را با ابزارهای مختلف ترسیم کند — نقطه، خط، دایره، باکس یا چندضلعی — و در صورت ترسیم خط یا نقطه، میتواند بافر (Buffer) نیز تعریف کند تا عارضههای اطراف آن محدوده نیز یافت شوند. جستجو بر اساس مختصات UTM یا DD نیز در همین بخش امکانپذیر است.
در این نمونه تعاملی، روی هر عارضه کلیک کنید تا وضعیت انتخاب آن تغییر کند. این رفتار مشابه عملیاتی است که کاربر در محیط ژئونیک هنگام انتخاب عارضههای یافتشده تجربه میکند.
در این روش، کاربر شرطهای ساده یا تودرتو بر اساس اقلام توصیفی عارضهها تعریف میکند. برای مثال میتواند تمام عارضههایی را بیابد که فیلد «کاربری» آنها «مسکونی» و فیلد «مساحت» آنها بیشتر از ۲۰۰ متر مربع است.
ژئونیک امکان جستجوی عارضه از طریق ضبط صدا را نیز فراهم کرده است. کاربر با گفتن کد عارضه، میتواند بهصورت صوتی آن را روی نقشه پیدا کند — گزینهای مفید در محیطهای عملیاتی که دست کاربر آزاد نیست.
هنگامی که نتیجه جستجو شامل تعداد زیادی عارضه است، ژئونیک امکان نمایش آنها به صورت خوشهبندیشده (Cluster) را نیز ارائه میدهد تا نقشه خوانا بماند و تراکم عارضهها در هر منطقه بهصورت بصری درک شود.
ماژول آنالیز در ژئونیک به کاربر اجازه میدهد مدلهای پردازشی تعریف کند؛ مدلهایی که ترکیبی از عملیاتهای مکانی و فیلترها را در یک گردش کار تکرارپذیر قرار میدهند.
مجموعهای شامل حدود ۶۰ عملیات پردازشی در اختیار کاربر است: از محاسبه مساحت، محدوده عارضه، مرکز هندسی، بافر و تراکم گرفته تا عملیاتهای پیچیدهتر مانند «تداخل عارضهها»، «اختلاف عوارض» و بررسی روابط مکانی بین لایهها.
ورودی هر مدل میتواند یکی از سه حالت باشد: عارضههای یک لایه خاص (با امکان اعمال فیلترهای توصیفی، هندسی یا انتخاب دستی)، خروجی یک مدل دیگر، یا دادههای دریافتی از طریق API در زمان اجرای مدل.
مدلهای ساختهشده در ماژول آنالیز قابل گروهبندیاند و میتوان آنها را بهصورت وبسرویس منتشر کرد تا سایر سامانههای سازمان نیز بتوانند بدون نیاز به باز کردن ژئونیک، از آن تحلیلها استفاده کنند. این ویژگی، ژئونیک را از یک ابزار تحلیل، به یک پلتفرم ارائه خدمت مکانی تبدیل میکند.
ماژول ممیزی در ژئونیک، فرآیند ثبت و تکمیل اطلاعات ملک را به یک گردش کار سلسلهمراتبی تبدیل میکند: از عرصه به ساختمان، از ساختمان به طبقات و از طبقات به واحدهای مستقل و شغلی.
هر مرحله از این فرآیند دارای فرمهای اختصاصی، ابزارهای ترسیم، محاسبه خودکار مقادیر (مساحت، زیربنا، پیشامدگی، سهمالعرصه) و آرشیو تصاویر مربوطه است. صفحه ممیزی به گونهای طراحی شده که همزمان نقشه و فرم را نمایش دهد و امکان بزرگنمایی هر کدام بهصورت مستقل وجود داشته باشد.
در طول فرآیند ممیزی، بسیاری از مقادیر بهصورت خودکار محاسبه میشوند: مساحت عرصه پس از ترسیم، طول اضلاع و شناسایی معبر مجاور، مساحت سقف و زیربنای ساختمان، جهت پیشامدگی، مساحت پیشامدگی، سهمالعرصه واحدها و غیره. این محاسبات، خطای انسانی در ثبت را کاهش و سرعت ممیزی را افزایش میدهند.
در صفحه ممیزی، امکان مشاهده نمای سهبعدی و تصاویر پانورامای ۳۶۰ درجه محل ملک نیز فراهم شده است تا ممیزکار بتواند بدون حضور فیزیکی، درک بهتری از موقعیت ملک پیدا کند.
ماژول سهبعدی ژئونیک، لایههای دوبعدی موجود را به محیطی کاملاً سهبعدی تبدیل میکند که تحت وب و بدون نیاز به سختافزار اختصاصی، روی مرورگرهای موبایل و دسکتاپ قابل مشاهده است.
برای این کار، مدلهای سهبعدی شهر به تایلهای (Tile) سهبعدی تبدیل میشوند تا سرعت بارگذاری بالا باشد. علاوه بر مدلهای از پیش ساختهشده، ژئونیک امکان تولید لایه سهبعدی از لایههای دوبعدی را نیز فراهم کرده است.
با افزودن یک فیلد ارتفاع به اقلام توصیفی لایه دوبعدی املاک، میتوان لایهای کاملاً سهبعدی ایجاد کرد. رنگ هر ملک نیز میتواند بر اساس شرطهای کاربر روی مقدار فیلدها تعیین شود.
برای لایههای نقطهای مانند درختها، تیرهای برق یا نیمکتها، میتوان یک آبجکت سهبعدی از پیش تعریفشده را بهعنوان نماد انتخاب کرد تا در محیط سهبعدی نمایش داده شود.
ابزارهای اندازهگیری مساحت سطوح سهبعدی (مانند سقف یا پیشامدگی) و طول سطوح در اختیار کاربر قرار دارد.
با حرکت موس روی نقشه سهبعدی، مختصات و ارتفاع نقطه زیر نشانگر بهصورت آنی نمایش داده میشود. کلیک روی آبجکتهای سهبعدی نیز جدول اقلام توصیفی آنها را نشان میدهد.
تصاویر ۳۶۰ درجه با ثبت موقعیت مکانیشان روی نقشه، به منبع قابلکاوشی برای مرور میدانی تبدیل میشوند. کاربر میتواند عکس پانوراما را بارگذاری کند، روی نقشه مکان دقیق ثبت را مشخص کند و سپس آن را با ابزارهای جهتنما و نقشه داخل ماژول پیمایش کند.
امکان پیمایش بین عکسهای مجاور در جهتهای مختلف نیز در ماژول پانوراما فراهم است؛ گزینهای که برای بررسی مسیرهای میدانی و کنترل وضعیت معابر کاربرد مستقیم دارد.
ماژول قالب چاپی ژئونیک، به کاربر امکان میدهد فرمها و گزارشهای موردنیاز خود را با ترکیب متن، عکس، متغیرها و تصویر نقشه طراحی کند.
دو مدل اصلی برای قالب وجود دارد: مدل ممیزی که متغیرهای اطلاعات ممیزی را در فرم جایگذاری میکند، و مدل نقشه که از بخشی از نقشه همراه با لایههای فعال، تصویر تهیه و در فرم قرار میدهد.
A4 عمودی · A4 افقی · A5 عمودی · A5 افقی
متغیرهای اطلاعات ممیزی با دادههای واقعی جایگزین میشوند.
بارگذاری تصاویر سازمانی برای استفاده در قالب.
قالبهای کوچک، سربرگ و پاورقی قابل استفاده مجدد در قالبهای اصلی.
ایجاد گروه، جستجو، پیشنمایش با داده تستی.
قالب نهایی بهصورت فرم چاپی با تصاویر نقشه و ملک برای بایگانی یا ارائه رسمی قابل تولید است.
در ژئونیک، هر کاربر یک «نقش» دارد و هر نقش مجموعهای از «مجوزها». مجوزها در دو سطح اعمال میشوند: دسترسی به لایهها و دسترسی به بخشهای برنامه.
نقشها میتوانند بهصورت سلسلهمراتبی تعریف شوند؛ یعنی یک نقش زیرمجموعه نقش دیگر باشد. همچنین میتوان نقشهای درونبرنامهای و نقشهای خارجبرنامهای را جداگانه مدیریت کرد.
برای هر نقش میتوان چهار نوع دسترسی روی هر لایه تعیین کرد:
میتوان دسترسی هر نقش به صفحات و ماژولهای مختلف سامانه را بهصورت جداگانه تعیین کرد تا هر کاربر تنها بخشی را ببیند که برای نقش او لازم است.
برای هر نقش میتوان تنظیمات اختصاصی نقشه مانند مرکز پیشفرض، محدوده نمایش، حداقل و حداکثر زوم و دیگر ویژگیها را تعیین کرد. این تنظیمات از سایر نقشها نیز قابل کپی هستند.
ثبت تمام درخواستها، فایلهای ارسالی و دریافتی، آیپی، تاریخ و مشخصات کاربر.
تعریف آیپیهای مسدود با امکان تعیین بازه زمانی و آیپی خاص مجاز برای هر کاربر.
مشاهده کاربران لاگینشده، زمان ورود و خروج، و امکان اخراج دستی کاربر.
تعیین تعداد دستگاههای مجاز برای هر حساب کاربری.
امکان فعالسازی پیامک احراز هویت و نمایش توافقنامه در هنگام ورود.
صدور کلیدهای API با مدت اعتبار، محدودیت متد و تعداد درخواست، برای کاربران پیشرفته.
طراحی ماژولار ژئونیک بر پایه ارتباط از طریق API، به این سامانه این امکان را میدهد که با پایگاهدادههای سازمانی، سرویسهای GeoServer و سامانههای خارجی یکپارچه شود.
این یکپارچگی، ژئونیک را به هستهای از یک اکوسیستم بزرگتر تبدیل میکند که در آن، داده مکانی هم در داخل سامانه مصرف میشود و هم به سایر سامانههای سازمان ارائه خدمت میکند.
روی هر گره کلیک کنید تا توضیح اتصال آن نمایش داده شود. این نمودار، منابع ورودی و خروجی سامانه را نشان میدهد.
هسته سامانه که ماژولها از طریق API با آن ارتباط دارند. این طراحی ماژولار، امکان افزودن یا حذف ماژولها بدون تغییر در ساختار هسته را فراهم میکند.
ژئونیک میتواند به سه نوع پایگاه داده رابطهای — PostgreSQL، SQL Server و MySQL — متصل شود. از فیلدهای این پایگاهدادهها میتوان برای تعریف فیلدهای جدید هنگام ایجاد عارضه یا ایجاد لایه بر اساس پرسوجو استفاده کرد.
سرویسهای GeoServer بهعنوان منابع لایه و سرویسهای API سامانههای دیگر بهعنوان ورودیهای خارجی قابل تعریفاند. این اتصالها در یک فهرست متمرکز مدیریت میشوند.
امور دورهای مانند پشتیبانگیری خودکار را میتوان بهصورت تک یا دورهای زمانبندی کرد تا در ساعت مشخص اجرا شوند.
با تعریف یک مدل، سامانههای خارجی میتوانند اطلاعات یک یا چند عارضه را ارسال و تصویر کروکی آن را با گزینههای مختلف نمایش دریافت کنند.
ژئونیک برای سازمانهایی ساخته شده است که داده مکانی را نه یک فایل جانبی، بلکه یک دارایی استراتژیک میبینند: شهرداریها، ادارات ثبت، واحدهای شهرسازی، سازمانهای نقشهبرداری و ادارات مادر.
این سامانه یکپارچگی را در سطوح مختلف سازمان ممکن میکند. کارشناس GIS میتواند لایهها را مدیریت و تحلیل کند، ممیزکار میتواند فرآیند ممیزی را تکمیل کند، مدیر سیستم میتواند نقشها، مجوزها و اتصالات را کنترل کند، و مدیر ارشد میتواند از طریق گزارشها و قالبهای چاپی به نتایج دسترسی یابد.
مدیریت لایهها، تعریف مدلهای آنالیز، استفاده از ابزارهای توپولوژی و تبدیل هندسی، و تهیه نقشههای موضوعی.
تکمیل فرآیند ممیزی ملک، از عرصه تا واحدها، با استفاده از نقشه، تصاویر پانوراما و نمای سهبعدی.
بررسی کارهای انجامشده توسط ممیزکاران زیرمجموعه از طریق کارتابل اختصاصی.
مدیریت کاربران، نقشها، مجوزها، لاگها، اتصالات و تسکهای پسزمینه.
لایهها، عارضهها، اقلام توصیفی، تصاویر پانوراما، مدلهای سهبعدی، قالبهای چاپی و اسناد ممیزی ملک.
ترسیم و ویرایش عارضه، جستجوی مکانی و توصیفی، تحلیل فضایی با مدلهای قابلذخیره، ممیزی سلسلهمراتبی املاک.
لایهها در فرمتهای SHP، KML، KMZ و JSON، گزارشهای چاپی، وبسرویسهای منتشرشده و تصاویر کروکی برای سامانههای خارجی.
پایگاههای PostgreSQL، SQL Server و MySQL، سرویسهای GeoServer، APIهای سامانههای خارجی و تسکهای دورهای.